De Aanpak ter Voorkoming Escalatie (AVE) is er om duidelijkheid te krijgen over wie regie heeft in complexe casuïstiek. Daarnaast bevordert de aanpak de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners en wordt er tijdig op- of afgeschaald. Het gebruik van dit model helpt om dezelfde taal te spreken over het proces, de rollen en de verantwoordelijkheden en zorgt ervoor dat inwoners beter worden geholpen. En dat hiermee de veiligheidsrisico's afnemen voor inwoner en omgeving. Het model beantwoordt vragen als: hoe gaan we het in de gemeente organiseren? Welke werkafspraken en protocollen zijn er al in onze regio? Hoe kunnen we deze laten aansluiten bij AVE, kunnen ze nog scherper en kunnen ze de effectiviteit nog meer vergroten? Met AVE maken we eenduidige afspraken, zodat we dezelfde taal spreken over het proces, rollen en verantwoordelijkheden.
AVE staat voor ‘Aanpak ter Voorkoming van Escalatie’. Het is een model dat is ontwikkeld door VNG en het Netwerk Directeuren Sociaal Domein. Met als doel: een betere samenwerking tussen het zorg- en veiligheidsdomein en een betere dienstverlening aan mensen in risicosituaties. Het uitgangspunt is: 1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur.
Het AVE-model geeft antwoord op de vraag wie de regie heeft als problemen in huishoudens met oplopende, meervoudige problematiek te groot worden. Het model helpt je bij het maken van heldere afspraken over op, bij- en afschalen en over wie wat en wanneer doet. Het doel van AVE is het voorkómen van situaties die dreigen te escaleren en – als een situatie dan toch escaleert – deze escalatie te beperken en beëindigen. De uiteindelijke uitvoering van AVE verschilt per regio en gemeente en kan in een gezamenlijk proces verder worden in- en aangevuld. Dit is een proces van gemeente en ketenpartners samen.
AVE is op de GRIP-structuur gebaseerd. Bij grote of complexe incidenten moeten hulpverleners van de hulpverleningsdiensten (brandweer, politie, geneeskundige zorg en bevolkingszorg) snel kunnen opschalen. Hiertoe is de GRIP-structuur ontwikkeld. Daarin wordt beschreven wanneer de crisisteams bij elkaar komen en hoe deze onderling samenwerken. Afhankelijk van het soort en de grootte van het incident, worden vier tot vijf niveaus van opschaling onderscheiden en wordt bepaald hoe het incident gecoördineerd wordt. In dat opzicht heeft GRIP gelijkenissen met AVE. Het verschil tussen GRIP en AVE zit met name op het type incidenten. Bij GRIP gaat het vaak om grote rampsituaties, zoals overstromingen, uit de hand gelopen demonstraties of een fabrieksbrand. AVE gaat meer over crisissituaties in de persoonlijke sfeer, bijvoorbeeld huishoudens waar sprake is van geweld, misbruik, ruzie of overlast.
Het reguliere leven voor het merendeel van de huishoudens. Er zijn geen specifieke problemen of er bestaan alleen vermoedens van problemen. Preventie speelt een belangrijke rol, eventuele risico’s worden zo vroeg mogelijk gesignaleerd om problemen te voorkomen.
Er is een vraag in een huishouden. Enkelvoudige problematiek wordt opgepakt door het wijkteam of andere professionals. Bij meervoudige problematiek zijn daarnaast gespecialiseerde deskundigen nodig. Dit kunnen partijen zijn vanuit zorg, veiligheid en justitie.
Er zijn complexe problemen op meerdere leefgebieden en de veiligheid van de betreffende persoon of omgeving in het geding. Het gaat om problemen die het eigen werkterrein en -domein van betrokken professionals overstijgen. De samenwerking tussen partijen kan stagneren of het beoogde resultaat wordt niet bereikt. Hier komt in veel gemeenten het Zorg- & Veiligheidshuis in beeld. Zorg- en veiligheidshuizen brengen de kennis en expertise van gemeentelijke, straf- en zorgorganisaties bijeen om alsnog een passende aanpak te vinden voor deze gevallen. In totaal zijn meer dan dertig zorg- en veiligheidshuizen (ZVH’en) in ons land. Een actueel overzicht vind je op de website zorgenveiligheidshuizen.nl.
De problemen zijn zo complex of groot, dat de situatie totaal escaleert. Er is maatschappelijke onrust en de veiligheid van meerdere mensen is in gevaar. Het gaat hier om de zeldzame situaties, waarbij de zaken helemaal uit de hand lopen. Er is mogelijk ook media-aandacht en dit vergroot de maatschappelijke impact. Het kan zijn dat een situatie direct in AVE 4 terechtkomt en niet eerder bij de hulpverlening in beeld was. Een verdere uitleg per fase, inclusief te nemen stappen, verantwoordelijkheden en rollen, vind je in deze handreiking.
Bekijk hieronder een aantal regio's die AVE succesvol hebben toegepast.
Ben je binnen jouw regio verantwoordelijk voor het maken van afspraken over bij- en afschalen van zorg? En wil je naar aanleiding van dit artikel een vraag stellen? Of concrete ondersteuning om de inrichting van uw interne processen of afspraken met partners vorm te geven? Neem contact op met één van onze regioadviseurs. Zij adviseren, bemiddelen en informeren jou over dit onderwerp.
