"Gaat het over mij, dan ben ik erbij"

Zeven jongeren die met hun ervaring de jeugdzorg in beweging brengen

"Wat inspirerend." "Wat een krachtige jongeren." "Ik ben geraakt."

Het zijn reacties die regelmatig klinken na een ontmoeting met het Actieteam van het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Zeven jongeren reizen door het land om te laten zien wat er gebeurt wanneer jongeren écht worden gehoord. Ieder met een eigen verhaal, perspectief en talent. Of ze nu voor een groep studenten, beleidsmakers of professionals staan: het Actieteam zet mensen aan het denken en laat zien hoe waardevol de stem van jongeren is.

Met één duidelijke missie gaan zij het gesprek aan: laten ervaren wat er verandert wanneer jongeren volwaardig meedoen, en niet alleen onderwerp van gesprek zijn. Niet vanuit theorie of beleid, maar vanuit hun eigen ervaringen.

Ervaringen die bijdragen aan verandering

Iedere jongere binnen het Actieteam brengt een eigen verhaal mee. Sommigen hebben ervaring met de jeugdzorg, anderen met het onderwijs of met situaties waarin zij zich lange tijd niet gehoord voelden. Wat hen verbindt, is de keuze hun ervaringen in te zetten voor verbetering.

Die motivatie komt vaak voort uit een sterk gevoel van rechtvaardigheid. Zij weten hoe het voelt wanneer over je wordt gesproken zonder dat je zelf aan tafel zit. Juist daarom laten zij zien hoe belangrijk het is om jongeren serieus te nemen als gelijkwaardige gesprekspartner.

Door hun verhalen te delen, maken zij zichtbaar wat in beleid en systemen soms uit beeld raakt: de leefwereld van jongeren. Ze laten zien hoe aandacht, vertrouwen en oprechte betrokkenheid het verschil kunnen maken. Tegelijkertijd geven zij andere jongeren het vertrouwen dat ook hún stem ertoe doet. En dat persoonlijke ervaringen kunnen bijdragen aan positieve verandering.

Een ontmoeting die blijft hangen

Het Actieteam verzorgt interactieve bijeenkomsten op hogescholen, universiteiten, bij gemeenten en binnen organisaties in het sociaal domein. Tijdens deze sessies delen de jongeren niet alleen hun verhaal, maar gaan zij vooral het gesprek aan. Ze nodigen deelnemers uit om stil te staan bij vragen als: Wanneer voelt een jongere zich écht gezien? Hoe ontstaat vertrouwen? En welke invloed heeft de manier waarop een professional contact maakt?

Vaak verandert de sfeer tijdens zo'n bijeenkomst. Waar deelnemers in het begin afwachtend zijn, ontstaat gaandeweg een open gesprek. Studenten en professionals herkennen situaties uit hun eigen praktijk, stellen vragen en reflecteren op hun eigen handelen. Juist doordat de jongeren spreken vanuit hun eigen ervaringen ontstaat een perspectief dat in opleidingen, beleid en organisaties niet altijd vanzelfsprekend aanwezig is.

De kracht achter de schermen

Wat tijdens een bijeenkomst zichtbaar wordt als zelfvertrouwen en openheid, is het resultaat van zorgvuldige voorbereiding. Binnen het Actieteam is veel aandacht voor coaching, onderlinge steun en een veilige omgeving.

Het delen van persoonlijke ervaringen vraagt vertrouwen. Daarom bereiden de jongeren bijeenkomsten samen voor, oefenen zij met elkaar en nemen zij na afloop de tijd om te reflecteren. Zo ontwikkelen zij zich niet alleen als spreker of trainer, maar groeien zij ook als team.

Voor veel jongeren is het bijzonder om te ontdekken dat een verhaal dat ooit vooral pijn deed, ook een bron van kracht kan zijn. Door hun ervaringen te delen, merken zij dat zij anderen kunnen inspireren én daadwerkelijk bijdragen aan verandering.

Jongerenparticipatie in de praktijk

Het Actieteam laat zien dat jongerenparticipatie veel meer is dan jongeren een plek aan tafel geven. Hun ervaringskennis verrijkt gesprekken, scherpt beleid aan en helpt professionals anders te kijken naar wat jongeren nodig hebben. Hun verhalen brengen beweging. Ze maken zichtbaar wat goede begeleiding betekent vanuit het perspectief van jongeren zelf en laten zien dat duurzame verandering begint met écht luisteren.

Zelf ervaren wat het Actieteam kan betekenen voor jouw organisatie?

Neem contact op met Tessa Pierik, projectleider van Zicht op Jeugd, via tessa.pierik@vng.nl.