Gemeenten leggen betere verbindingen tussen jeugdhulp, onderwijs, schuldhulpverlening, wonen, welzijn, participatie en volwassenen-ggz.
Domeinoverstijgend samenwerken
In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat gemeenten een domeinoverstijgende aanpak hanteren, waarbij de behoeften van gezinnen en kinderen centraal staan. Bij een dergelijke aanpak kijkt men eerst naar de oorzaak van problemen en pas vervolgens naar passende oplossingen.
Er wordt in de praktijk met verschillende aanpakken gewerkt, waaronder onder meer de doorbraakmethode, omgekeerde toets en maatwerkbudgetten. Het is de verwachting dat dit kosten in de jeugdzorg kan voorkomen.
Ambitie
‘Breed kijken’ is een van de grote opgaven voor het duurzaam verbeteren van de jeugdhulp en het stelsel, en domeinoverstijgend samenwerken is daar onlosmakelijk mee verbonden.
Wanneer kinderen en gezinnen jeugdhulp nodig hebben, is het van belang dat deze steeds wordt ingezet met oog voor de situatie van het gezin waarin een jeugdige opgroeit:
Onderwijs
Armoede
Schulden
Huisvestingsproblematiek
De druk van de prestatiemaatschappij
Problematiek van ouders (zoals ggz-, verslaving, relatie- en scheidingsproblemen).
Dit alles is van invloed op de jeugdigen in het gezin en daarmee de vraag naar jeugdhulp. Jeugdhulp alleen is dan niet altijd voldoende of niet altijd de meest passende oplossing. Daarom is de opdracht aan gemeenten om de jeugdhulp steviger aan aanpalende domeinen te verbinden, zoals onderwijs, jeugdgezondheidszorg, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid. Breed kijken is hierbij cruciaal.
Doel
Bij domeinoverstijgend samenwerken werken gemeenten en partners niet meer vanuit afzonderlijke wetten of organisaties, maar kijken zij gezamenlijk en integraal naar wat een kind en gezin nodig hebben. Daarbij worden hulp en ondersteuning uit verschillende domeinen tegelijk ingezet en op elkaar afgestemd. Het gezin en de jeugdige staan centraal, niet het systeem of de afzonderlijke regeling.
Dit vraagt ook om goede afspraken over rollen en verantwoordelijkheden over de grenzen van domeinen heen. Het is daarbij van belang dat de hulpvraag van de jeugdige en het gezin ook echt wordt gehoord. En dat er mét hen een aanpak wordt ontwikkeld. Al deze maatregelen en investeringen zijn nodig voor het realiseren van een vermindering van het beroep op jeugdhulp.
De centrale opgave voor gemeenten is dus om van een verkokerde aanpak naar een integrale gezinsgerichte aanpak te bewegen, waarbij verschillende domeinen samenwerken om problemen bij de bron aan te pakken en zwaardere jeugdhulp zoveel mogelijk te voorkomen.
Wat betekent dit voor gemeenten?
- 01
- 02
Gemeenten moeten integraal samenwerken met scholen, zorgaanbieders, huisartsen, jeugdgezondheidszorg en andere partners.
- 03
Gemeenten moeten zorgen voor één gezamenlijke aanpak rondom gezinnen met meervoudige problematiek.
- 04
Gemeenten wijzen een coördinator aan wanneer meerdere domeinen betrokken zijn, zodat hulp gelijktijdig en samenhangend wordt georganiseerd.
- 05
Gemeenten ontwikkelen stevige lokale teams die breed kijken naar de situatie van gezinnen en niet alleen naar de jeugdhulpvraag.
- 06
Gemeenten moeten investeren in preventie en de sociale basis, zodat problemen eerder worden voorkomen.
- 07
Gemeenten maken gebruik van een kader voor domeinoverstijgend werken van de VNG. Mogelijke acties en informatie over het thema ‘Domeinoverstijgend samenwerken' vind je in de Handreiking uitvoering maatregelen Hervormingsagenda Jeugd.
Tools en ondersteuning
Ontdek hieronder het belangrijkste ondersteuningsaanbod dat aansluit bij dit thema van de Hervormingsagenda Jeugd. Je vindt hier onder andere handreikingen, inspiratie en tools die je kunnen helpen. We breiden het ondersteuningsaanbod continu uit. Meld je aan voor de nieuwsbrief via GO@vng.nl om op de hoogte te blijven of houd onze website in de gaten.
Instrument
Doorbraakmethode
De Doorbraakmethode ondersteunt professionals bij het bieden van effectief maatwerk in het sociaal domein.
Ondersteuning
Expertteam Domeinoverstijgende samenwerking
Het Expertteam Domeinoverstijgende Samenwerking helpt bij complexe samenwerkingsvraagstukken met expertise en praktische tools.
Aanpak
Onderwijs-zorgarrangementen
Een onderwijs-zorgarrangement biedt kinderen onderwijs én zorg op maat, door samenwerking tussen school, ouders en jeugdhulp.
Aanpak
Data en monitoring: procesondersteuning, regio in kaart en dashboard wachttijden
Versterking van data en monitoring op regionaal niveau en een betere informatiepositie in de Jeugdzorg, en het Sociaal Domein.
Advies
Visieleren
Visieleertraject: samen met experts en inwoners complexe vraagstukken oplossen in 12 weken.
Instrument
Privacyapp Jeugdhulp en jeugdbescherming
De privacy-app ondersteunt bij privacyvragen in de jeugdhulp en jeugdbescherming, met algemene info en praktische handvatten.
Vragen?
Heb je vragen of meer ondersteuning nodig op dit thema? Neem dan contact op met je regioadviseur of mail naar GO@vng.nl.
