Jonge Moederwerk: samenspel in de praktijk
Jonge ouders kunnen te maken krijgen met een samenloop van belastende omstandigheden, zoals psychologische problemen, schulden en armoede. Wanneer passende ondersteuning ontbreekt, kan dit gevolgen hebben voor het welzijn van zowel ouder als kind. Het Jonge Moederwerk (JMW) ondersteunt (aanstaande) ouders in Almelo tijdens de eerste 1000 dagen van hun kind. Het JMW biedt laagdrempelige, preventieve ondersteuning die aansluit bij de leefwereld en vragen van jonge (aanstaande) ouders. De aanpak draagt bij aan zelfvertrouwen, rust en een stabiele basis bij ouders, en daarmee een kansrijke start voor de baby.
- Aanpak
Van erkenningstraject naar erkende interventie
Avedan, de welzijnsorganisatie die JMW ontwikkelde, werkte in 2026 aan een erkenningstraject van de interventie voor de Databank Erkende Sociale Interventies van Movisie. Dat traject is inmiddels succesvol afgerond: in juni 2026 is het Jonge Moederwerk opgenomen als goed beschreven interventie.
Platform Sociaal Domein heeft Avedan in samenwerking met onderzoeksbureau Anderzoek ondersteund bij de concretisering en onderbouwing van de interventie. De behoefte lag vooral in concretiseren van de werkzame elementen: wat het JMW doet, waarom het werkt en wat het oplevert. Zowel voor ouders en kinderen als organisaties en samenwerkingen. Daartoe is gekozen voor de inzet van de ‘Effectenarena'.
Deze methodiek biedt namelijk een sterke basis voor een systematisch en gestructureerd gesprek over hoe een aanpak werkt, welke effecten ontstaan en hoe deze effecten ontstaan. Er zijn twee bijeenkomsten georganiseerd waarin met de Effectenarena werd gewerkt. Daarbij brachten professionals van het JMW, samenwerkingspartners van JMW en twee moeders die op dat moment deelnamen aan een JMW-traject hun perspectieven in.
De regioadviseur als verbinder en gespreksleider
Onder begeleiding van de regioadviseur werden ervaringen, aannames en observaties gedurende de bijeenkomsten stap voor stap verdiept en geconcretiseerd. Hierdoor ontstond niet alleen een scherper beeld van het JMW, maar ook meer gezamenlijk begrip van wat werkt, waarom het werkt en wat dit in de praktijk oplevert. Joëlle van Harten (Jonge Moederwerker & Kinder- en pubercoach bij Avedan) beschrijft dat de regioadviseur zorgde voor "sturing en verdieping die wij zelf niet op die manier hadden kunnen aanbrengen
". Ze beschrijft hoe de gesprekken "heel mooi werden getrechterd
", waardoor antwoorden steeds concreter werden.
Daarnaast benoemt Joëlle dat de regioadviseur complexe begrippen vertaalde naar begrijpelijke taal en actief ruimte maakte voor deelnemers die minder vanzelfsprekend het woord namen. Hierdoor ontstond volgens haar een inclusief gesprek, waarin alle deelnemers ruimte kregen om hun perspectief in te brengen. Ook ouders werden actief betrokken, waardoor hun ervaringen een gelijkwaardig onderdeel van het gesprek vormden. De betrokken regioadviseur vult hierop aan dat zijn rol vooral lag in het verduidelijken van de inbreng van de deelnemers. Dit deed hij door gericht door te vragen en samen met hen tot preciezere formuleringen te komen.
Het goede gesprek vraagt om de juiste mensen aan tafel
Joëlle benoemt de betrokkenheid van samenwerkingspartners, de gedeelde kennis van de aanpak en de aanwezigheid van uiteenlopende perspectieven als belangrijke succesfactoren. "Het goede gesprek vraagt ook om de juiste mensen aan tafel"
, aldus Joëlle. Volgens haar lag de kracht niet alleen in de methodiek, maar ook in de mensen die aan tafel zaten. De regioadviseur ondersteunde het goede gesprek door verschillende perspectieven bewust samen te brengen en het gezamenlijke leerproces te faciliteren. Volgens Joëlle maakten juist deze voorwaarden het mogelijk om verschillende perspectieven niet alleen samen te brengen, maar om ook gezamenlijk te reflecteren op wat werkt.
Naar een onderbouwde interventie
Voor Avedan werkte de gezamenlijke analyse op verschillende manieren door in de organisatie. Allereerst vormde deze een belangrijke bouwsteen binnen het erkenningstraject, dat uiteindelijk leidde tot opname van de interventie in de databank van Movisie. De opbrengsten reikten daarmee verder dan het project zelf: de gezamenlijke analyse versterkt ook de manier waarop Avedan de interventie kan positioneren en onderbouwen.
Volgens Joëlle veranderde dit onder meer het gesprek met gemeenten. Waar de interventie eerder vooral vanuit praktijkervaring werd toegelicht, kan Avedan nu beter onderbouwen wat de interventie doet, waarom deze werkt en wat deze oplevert. Zo werden de opbrengsten van de bijeenkomsten gebruikt in gesprekken met de gemeente, met als resultaat een uitbreiding van de beschikbare uren.
Ook binnen de organisatie blijven de inzichten doorwerken. De resultaten worden besproken in teamoverleggen en casusbesprekingen en bieden professionals meer inzicht in de werkzame elementen van hun eigen handelen. Hierdoor kunnen zij bewuster onderbouwen wat van betekenis is, deze kennis overdragen aan nieuwe collega's en blijven werken vanuit wat in de praktijk effectief blijkt.
Volgens Joëlle komt deze ontwikkeling uiteindelijk vooral ten goede aan de ouders om wie het gaat. Door scherper zicht te krijgen op wat werkt en waarom het werkt, kan de ondersteuning beter worden afgestemd op hun behoeften en kunnen werkzame elementen bewust worden behouden en versterkt. Zoals zij treffend verwoordt:
Je wilt het voor hen zo goed mogelijk doen. Zo fijn mogelijk.
Daarmee blijft de opbrengst van de gezamenlijke reflectie niet beperkt tot de bijeenkomst, maar werkt deze door in de professionele praktijk én uiteindelijk in de ondersteuning van de doelgroep.
Samen leren, onderbouwen en versterken
De casus van het Jonge Moederwerk laat zien hoe de combinatie van praktijkervaringen, verschillende perspectieven en een passende methodiek bijdraagt aan het versterken en onderbouwen van een interventie. Onze ervaring is dat de Effectenarena een waardevolle aanvulling is om met betrokkenen het gesprek te voeren over de effecten van een aanpak en gezamenlijk tot een gedeeld beeld te komen. We hebben de methodiek doorontwikkeld en toegesneden op onze eigen praktijk, zodat we ook in de toekomst gemeenten en partners kunnen begeleiden bij dit soort gesprekken.
Daarmee laat dit praktijkvoorbeeld zien hoe regioadviseurs gemeenten en partners ondersteunen bij complexe vraagstukken in het sociaal domein: door perspectieven te verbinden, gesprekken te verdiepen en gezamenlijk leren te faciliteren. Met als uiteindelijke doel: betere ondersteuning voor inwoners in kwetsbare posities.
Ook interessant
Samen bouwen aan een sterke pedagogische basis
Hoe zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren gezond, veilig én kansrijk opgroeien? Door te investeren in de pedagogische basis: het netwerk van mensen en voorzieningen om hen heen.
Het versterken van de pedagogische basis: een inspirerende reeks webinars
Webinars over het versterken van de pedagogische basis bieden inspiratie, praktijkvoorbeelden en handvatten om kinderen en jongeren beter te ondersteunen.
Inspiratiebundel Toekomstscenario (kind- en gezinsbescherming)
De Inspiratiebundel geeft professionals en leidinggevenden handvatten voor het werken met gezinnen in mogelijk onveilige situaties.
