Aansluiten bij de leefwereld
Aansluiten bij de leefwereld betekent dat zorg en ondersteuning passen bij wat mensen zelf belangrijk vinden. Dat kan alleen als zorgprofessionals en beleidsmakers zich verdiepen in het dagelijks leven van mensen en in wat hulp of beleid voor hen betekent.
In ingewikkelde situaties, waar veel verschillende beleidsdomeinen samenkomen, schuurt het soms tussen de leefwereld en de ‘systeemwereld’. Het leven loopt nu eenmaal niet volgens vaste regels.
De kennis die mensen opdoen vanuit hun leefwereld en wat zij meemaken, noemen we ervaringskennis. Deze kennis is onmisbaar naast professionele en wetenschappelijke kennis. Ervaringsdeskundigen brengen deze kennis mee. Door hen structureel in te zetten, ontstaat een completer beeld van wat in de praktijk werkt.
Uitdagingen
Het benutten van ervaringskennis brengt uitdagingen met zich mee. Verschillen in ideeën over wat belangrijk is, kunnen leiden tot onbegrip en weerstand. Er moet ook tijd en ruimte zijn om deze kennis in te brengen, en dat is er niet altijd binnen projecten of organisaties. Daarnaast is het vinden van een ervaringsdeskundige soms lastig, bijvoorbeeld omdat er maar weinig beschikbaar zijn of dat het project niet goed aansluit.
Omgaan met uitdagingen
Een eerste stap is het erkennen van ervaringskennis als een volwaardige bron naast professionele en wetenschappelijke kennis. Dat vraagt om duidelijke afspraken over rollen, invloed en voorwaarden.
Het helpt om ervaringsdeskundigen vanaf het begin bij projecten te betrekken en een veilige omgeving te creëer waarin hun kennis kunnen delen. Regelmatige momenten van reflectie helpt om te blijven leren van ervaringen en van de samenwerking. Door bewust te communiceren, open te staan voor andere ideeën en te proberen elkaar te begrijpen, wordt de afstand tussen leefwereld en systeemwereld kleiner. Zo ontstaat hulp en beleid die beter aansluiten bij wat mensen nodig hebben.
Bekijk ook de kennisclip Aansluiten bij de leefwereld.
Ervaringskennisplein biedt veel behulpzame informatie over het inzetten van ervaringsdeskundigheid.
Of lees bijvoorbeeld het verslag Verkenning inzet Ervaringsdeskundigen, de Onderzoeksblog van Wilma Boevink, of het artikel De stem van de patiënt in de psychiatrie.
